Stereotypy

Myśli nadchodzą. Znowu ciężko je wydobyć. Jeszcze chwila... Mam was! Już mi nie uciekniecie. 

Stereotypy, stereotypy... Inaczej mówiąc uprzedzenia. Wyjaśnijmy sobie na początku to pojęcie.
Stereotyp to nic innego jak przypisane grupie ludzi identycznych cech, bez uwzględnienia rzeczywistych różnic tych osób. Chyba największa plaga ludzkości. Największa, a przy tym najgorsza. Dlaczego? Zatrzymują poglądy w miejscu. Sprawiają, że nie przyjmujemy innego wytłumaczenia do danej sytuacji. Ograniczają nasz umysł do jednej, jedynej przyczyny. Jak powiedział A. Einstein „Uprzedzenia to najgorsza z chorób na jakie cierpi społeczeństwo”. I miał rację. Często nie umiemy znaleźć drugiego dna jakiegoś zdarzenia, innego powodu, dla którego ktoś postępuje tak, a nie inaczej. A to rodzi potępienia, wyzwiska, brak szacunku, brak empatii, brak tolerancji. Wyobraźmy (lub przypomnijmy) sobie następującą sytuację: jadąc samochodem inny uczestnik ruchu drogowego jedzie zbyt szybko. Co robimy? Odczuwamy złość. Wyzywamy go od "wariatów", "samobójców". Przeklinamy go. Rzeczywiście, może on stanowić zagrożenie dla siebie oraz innych, ale czy dopuściliśmy do siebie inny powód jego szybkiej jazdy? Nie. Od razu przyjmujemy, że to "idiota, który nie ma poszanowania dla życia". Tak jest prościej, prawda? A powodów może być milion. Co, jeśli akurat jechał do szpitala? Jeśli właśnie w ten sposób próbował uratować komuś życie? Jasne, możecie mówić, że mógł zadzwonić po karetkę. Tyle że powodów, dla których tego nie zrobił, również może być milion. Tak naprawdę nigdy nie wiemy, co spowodowało, że ktoś zachowuje się w sposób, który niekoniecznie się nam podoba. Bo skąd możemy to wiedzieć? A zasada jest prosta: nie wiesz, nie oceniaj. 

Stereotypy opanowały cały świat. Spotykamy się z nimi wszędzie, na każdym kroku. Co więcej, często sami je stosujemy. Być może nawet nie świadomie. Albo po prostu nie uważamy, że to coś wielkiego. Proszę, przypomnijcie sobie, co nieraz pomyśleliście (bądź powiedzieliście), widząc osobę, której ubiór Wam się nie podobał? Co pomyśleliście, widząc osobę z nadwagą, z niedowagą? Można tak wymieniać, i wymieniać. Łatwo jest się z kogoś śmiać. Łatwo kogoś oceniać, nie wiedząc praktycznie nic o tej osobie. A łatwo postawić się na jej miejscu? Przyjemnie usłyszeć tyle bzdur na swój temat? Fajnie zostać wyśmianym? No właśnie... Dopóki do nas nie przylgnie stereotyp, mamy ubaw. Komentujemy innych, nie znając ich sytuacji. W ten sposób ranimy ich uczucia. A to często prowadzi do różnych zaburzeń psychicznych. Ale o tym wspominałam już w poprzednich postach. Skupmy się na stereotypach samych w sobie. Tak naprawdę wszyscy możemy stać się ich ofiarami. Chociażby ze względu na nasze pochodzenie społeczne, rasę, stan majątkowy, wygląd. Skąd to wszystko się w ogóle wzięło? Odpowiedź brzmi: przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Dzieci naśladują zachowania rodziców. A jeśli to nie oni dają im taki przykład, to zawsze mogą podpatrzeć to u swoich rówieśników. I tak to się toczy. Bez przerwy. A wszystko to wynika z tego, że wyrabiamy tę opinię na podstawie tego, jak po pierwszym wrażeniu postrzegamy tę osobę. W takim razie, żeby zwalczać stereotypy, należy, przede wszystkim, poznać ją bliżej. Kontakty międzyludzkie mogą naprawdę zdziałać cuda. Im dłużej znamy daną osobę, tym bardziej obiektywnie możemy się na jej temat wypowiedzieć. To, jak zaczniemy ją postrzegać po bliższym spotkaniu może zaskakująco różnić się od pierwszej myśli, która pojawiła się w naszej głowie po pierwszym spojrzeniu.

A więc kochani! Nie oceniajmy innych według stereotypów. A najlepiej, w ogóle nie oceniajmy. Nauczmy się dostrzegać drugie dno w każdej sytuacji. Nauczmy się znajdować wytłumaczenie na każdy stereotyp, który pojawi się w naszym umyśle i zwalczmy go. Próbujmy przeanalizować każdą sytuację, którą postrzegamy jako złą i dopuśćmy do siebie inne wytłumaczenie, dla którego miała miejsce. Nauczmy się szanować inność. Bo przecież to, że ktoś wydaje nam się "inny", wcale nie oznacza, że jest gorszy. Co więcej, może się okazać naprawdę wspaniałą osobą. A jeśli już mamy potrzebę ocenienia kogoś, najpierw poznajmy go bliżej. Możemy doznać naprawdę miłego zaskoczenia. Nie bójmy się nawiązywać kontaktów, zwalczmy uprzedzenia i nie wstydźmy się zapoznać z osobą, do której mamy te uprzedzenia. Może to wydawać się trudne, ale naprawdę, wystarczy troszkę nad sobą popracować. Bo to nie w tych, których oceniamy tkwi problem. To my z indywidualnych powodów mamy uprzedzenia. Więcej tolerancji i otwartości, Słoneczka!